Synergia Music · Teoria muzyki
Skale i akordy na pianinie
Wybierz tonikę i typ skali. Zobaczysz jej dźwięki, stopnie i akordy, a po kliknięciu akordu — z czego jest zbudowany i gdzie leży na klawiaturze.
C — dur (jońska)
7 dźwięków · znana też jako: ionian · ang. major
Brzmi jasno i pogodnie. Podstawa większości muzyki popularnej.
C D E F G A B
- stopień 1C1P
- stopień 2D2M
- stopień 3E3M
- stopień 4F4P
- stopień 5G5P
- stopień 6A6M
- stopień 7B7M
Co to znaczy?
Stopień to numer dźwięku w skali, licząc od toniki (C). Pod każdym dźwiękiem widzisz jego interwał od toniki, czyli odległość od niej, np. „3M” to tercja wielka (4 półtony), a „5P” to kwinta czysta (7 półtonów).
Typ skali określa, jakie odstępy dzielą kolejne dźwięki. Dlatego ta sama tonika w innej skali daje inne brzmienie.
Te same dźwięki, inna tonika. Ten zestaw nut tworzy też:
Akordy w tej skali
Akordy zbudowane na kolejnych stopniach skali — co drugi dźwięk skali (tercje). Kliknij akord, aby zobaczyć jego budowę.
Co to znaczy?
Akord na danym stopniu powstaje z dźwięków skali położonych „co drugi”: bierzemy dźwięk stopnia, pomijamy następny, bierzemy kolejny i tak dalej. Dlatego akordy w jednej skali są ze sobą spokrewnione i dobrze brzmią razem.
Cyfry rzymskie opisują akord niezależnie od tonacji. Wielka cyfra = akord durowy, mała = molowy, ° = zmniejszony, + = zwiększony.
I · C
ii · D
iii · E
IV · F
V · G
vi · A
vii° · B
Wybierz akord
Kliknij dowolny akord powyżej, a zobaczysz jego dźwięki na klawiaturze pianina.
Słowniczek dla początkujących
Pojęcia, które pojawiają się na tej stronie.
- Tonika
- Dźwięk, od którego zaczyna się skala i do którego melodia „wraca do domu”. W C-dur to C.
- Skala
- Uporządkowany zestaw dźwięków w obrębie oktawy. Typ skali (dur, moll, pentatonika…) określa, jakie odstępy dzielą kolejne dźwięki, i to on nadaje jej charakter.
- Półton i cały ton
- Półton to najmniejsza odległość na pianinie, czyli sąsiednie klawisze (także czarne). Cały ton to dwa półtony. Odstępy mierzymy w półtonach.
- Stopień
- Numer dźwięku w skali, licząc od toniki. Pierwszy stopień to tonika, drugi to kolejny dźwięk skali itd. W skalach siedmiodźwiękowych stopnie zapisuje się cyframi rzymskimi (I–VII).
- Interwał
- Odległość między dwoma dźwiękami, np. tercja mała to 3 półtony. Skrót przy numerze mówi o rodzaju: P – czysty, M – wielki, m – mały, A – zwiększony, d – zmniejszony (np. „3M” to tercja wielka).
- Akord
- Kilka dźwięków brzmiących jednocześnie. Zwykle powstaje przez układanie dźwięków „co drugi” (w odstępach tercji).
- Trójdźwięk i czterodźwięk
- Trójdźwięk składa się z prymy, tercji i kwinty. Czterodźwięk (akord septymowy) dodaje czwarty dźwięk, septymę, która nadaje brzmieniu więcej koloru.
- Pryma, tercja, kwinta, septyma
- Role dźwięków w akordzie. Pryma to dźwięk, od którego akord bierze nazwę (podstawa). Tercja decyduje, czy akord brzmi durowo, czy molowo. Kwinta wzmacnia podstawę. Septyma dodaje napięcia i koloru.
- Cyfry rzymskie przy akordach
- Wielka cyfra (V) oznacza akord durowy, mała (ii) – molowy, mała z kółkiem (vii°) – zmniejszony, wielka z plusem (III+) – zwiększony. Dzięki nim opisujesz akordy niezależnie od tonacji.
- Enharmonia
- Ten sam klawisz może mieć dwie nazwy, np. C♯ i D♭. Którą wybrać, zależy od tonacji. Wybieramy tę, przy której zapis jest czytelniejszy.